19 Yanvar mitinqi siyasi canlanma göstəricisidir

Milli Şuranın təşkilatçılığı ilə keçirilən 19 yanvar etiraz mitinqi son illərin ən kütləvi aksiyası olmaqla siyasi məhbuslar problemini aktuallaşdırmaq üçün vacib hadisədir.  Mövcud ağır və çətin siyasi şərtlərdə bu aksiyanın keçirilməsi Xalq Cəbhəsi Partiyası başda olmaqla Milli Şura və Müsavat üzvlərinin ciddi fədakarlığıdır.

Bu aksiyanın əvvəlki mitinqlərlə müqayisədə daha kütləvi keçməsinin səbəbini izah etmək çətindir. Ola bilsin ki, həm Mehman Hüseynovla bağlı ictimai etirazlar, həm də aksiya ilə bağlı geniş təbliğat kütləviliyin təmin olunmasında rol oyanyıb. Hələlik isə aksiyanın təşkili və nəticələri ilə bağlı bəzi müşahidələrimi paylaşım:

  • Aksiyanın əsas tələbi Mehman Hüseynov və siyasi məhbuslara azadlıq olsa da, başqa tələblər də səsləndi. Normaldır.  Heç bir halda dinc etiraz aksiyasında ifadə azadlığını məhudlaşdırmaq olmaz! Amma həm mitinq zamanı, həm də sonra sosial şəbəkələrdə aksiyanın digər tələblərinin olduğu ifadə edildi. Bəzi çıxışçılar kütləvi artım nəticəsində gələcəkdə Bakının iri meydanlarında toplaşmaq tələbi qoyulacağını bəyan etdilər. Məncə, akisya təşkilatçıları və təşəbbüsçüləri araşdırmalıdırlar – tələblər dəyişdikdə kütləvilik də müsbətə doğru dəyişəcəkmi. Bəlkə kütləvilik sırf hazırkı tələblərlə bağlıdır?  Aksiyalar o zaman səmərəli olacaq ki, davamlı etirazlar hakimiyyəti siyasi məhbsuları azad etməyə vadar etsin. Əgər tələblər dəyişkən və çoxsaylı olacaqsa, bu həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə çaşqınlıq yaradacaq.
  • Mitinqdə kütləviliyə vurğu edən natiqlərin bir çoxu bununla da yeni mərhələnin başlayacağını bəyan etdilər. Yeni mərhələyə keçid dedikdə bunu mövcud ictimai-siyasi süstlükdən imtina, ölkədə siyasi canlanmanın yüksəlməsi kimi başa düşürəm. Əgər mitinqlər buna nail olacaqsa, o zaman son 6 ilin ən ciddi dönüşü yaşanacaq. Siyasi canlanma ümummili demokratik hərəkatın başlanması üçün ilkin şərtdir. Amma hərəkat yalnız mitinqlər vasitəsilə ərsəyə gəlmir. Bunun üçün təşkilatçılar da yeni mərhələyə hazır olmalı, keyfiyyət və kəmiyyət dəyişikliyi yaşamalıdırlar.
  • Mitinq kütləvi siyasi toplantı olduğundan buraya gələnlərin aldığı emosional təssürat önəmlidir. Bu baxımdan vətəndaşa cəmiyyətdə siyasi azlığın təmsilçisi olduğunu unutdurmaq, yüzlər və minlərdən biri olmasını xatırlatmaq üçün aksiya əhəmiyyətlidir. Nəhaəyət, insanlara mənsub olduğu cəmiyyətdə onunla ortaq dəyərləri paylaşan soydaşlarının yaşadığını hiss etməsi üçün toplantılar vacibdir. Bir sözlə mitinq siyasi təcrid ağrısını yaşayan insanlar üçün psixoloji terapiya rolunu oynamalıdır. Bunun üçün çıxışçıların nitqindən tutmuş  səsləndirilən şüarlara qədər diqqətli olmaq gərəkdir. Mitiqnlərdə daha rəngarəng, coşqulu və ahəngdar şüarlara ehtiyac var.
  • Digər məsələ seçilən musiqi parçalardıır. Məsələn, gözləntimin əksinə olaraq, dünən mitinqdə repçi Camal Əlinin My Queen parçası səsləndirilmədi. Son bir ay əzrində #FreeMehman haştaqı ilə yayılan yeganə müsiqi parçası Camal Əliyə məxsusdur. Madam ki, aksiyanın üzərində Mehmanın adı var, demək ki, ona dəstək məqsədilə bəsətələnən rep parçası da uyğun gələrdi. Digər musiqi parçarından isə mərhum Əbülfəz Elçibəyin oyun havası kimi tanınan parça ilə nəyin ismarıcı verildiyi anlaşılan deyil. Və yaxud türk-oğuz feodal adətlərindən bəhs edən “Diriliş” filmindən seçilən musiqi parçası 21-ci əsrdə milli-demokratik hərəkata hansı coşqunu qata bilər? Çağdaş musiqiçilərin (milli və əcnəbi) insan hüquqları, azadlıqlar və demokratik dəyərləri təbliğ edən rok, rep və pop janrında çoxsaylı bəstələri var. Bu bəstələr arasından seçimi isə gənclərin öhdəsinə buraxmaq olar.

Nəhayət, etiraz mitinqləri siyasi mübarizədə son məqsəd, bu cür aksiyalar da əsas göstərici deyil. Mitinqlərə həm də siyasi mübarizədə əzmkarlığı və motivasiyanı qorumaq vasitəsi kimi baxmaq olar. Məsələn, futbol komandalarının çempionatlar arası təlim-məşq toplanışları kimi…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s